W ostatni weekend marca w Polsce następuje przejście z czasu zimowego na letni. W 2026 roku oznacza to przesunięcie zegarków z godziny 2:00 na 3:00 – czyli „utracenie” jednej godziny snu… ale też jednej godziny pracy.
Dla działów HR, kadr i systemów ewidencji czasu pracy (takich jak Teametria) to moment, który rodzi konkretne pytania:
- jak rozliczyć krótszą zmianę?
- czy pracownik dostaje mniej wynagrodzenia?
- co mówi Kodeks pracy?
Rozłóżmy to na czynniki pierwsze.
Na czym polega zmiana czasu z zimowego na letni?
W praktyce:
- nocna zmiana zostaje skrócona o 1 godzinę,
- pracownik fizycznie przepracuje mniej czasu (np. 7 zamiast 8 godzin),
- ale pozostaje w gotowości do pracy przez cały zaplanowany czas.
Co mówi Kodeks pracy?
Co ciekawe – Kodeks pracy nie zawiera przepisów regulujących wprost zmianę czasu. Jednak stosuje się ogólne zasady prawa pracy, w szczególności:
1. Wynagrodzenie za pracę i gotowość do pracy
Zgodnie z praktyką i interpretacją przepisów:
- pracownik nie może ponosić negatywnych konsekwencji zdarzeń od niego niezależnych, takich jak zmiana czasu
- brak przepracowanej godziny traktowany jest jak przestój niezawiniony przez pracownika
Wniosek: pracownik zachowuje prawo do pełnego wynagrodzenia, mimo że faktycznie przepracował mniej godzin.
2. Wynagrodzenie przy stawce godzinowej
Nawet przy rozliczeniu godzinowym:
- wynagrodzenie powinno odpowiadać nominalnemu wymiarowi czasu pracy w okresie rozliczeniowym, a nie faktycznie przepracowanym godzinom
Czyli:
- jeśli w danym miesiącu norma wynosi np. 168 godzin,
- pracownik otrzyma wynagrodzenie jak za 168 godzin, nawet jeśli przez zmianę czasu przepracuje 167.
3. Dodatek za pracę w nocy
Tu pojawia się ważny niuans:
- za nieprzepracowaną godzinę nie przysługuje dodatek nocny,
- ponieważ dodatek dotyczy wyłącznie pracy faktycznie wykonanej
Jak traktować „brakującą” godzinę pracy?
Najczęściej stosowane podejście:
- traktowana jako czas przestoju (art. 81 Kodeksu pracy)
- pracownik:
- był gotowy do pracy,
- ale nie mógł jej świadczyć z przyczyn obiektywnych (zmiana czasu)
Skutek:
- pełne wynagrodzenie podstawowe
- brak dodatków (np. nocnych) za tę godzinę
A co z odwrotną sytuacją? (czas letni → zimowy)
Dla pełnego obrazu warto zestawić obie sytuacje:
Cofnięcie czasu (jesień)
- pracownik pracuje o 1 godzinę dłużej
- ta godzina to:
- nadgodzina dobowa
- należy się:
- wynagrodzenie + dodatek (najczęściej 100%)
- lub czas wolny
Przestawienie czasu do przodu (wiosna)
- pracownik pracuje o 1 godzinę krócej
- skutki:
- brak nadgodzin
- pełne wynagrodzenie mimo krótszej pracy
Zmiana czasu z zimowego na letni:
- skraca zmianę nocną o 1 godzinę,
- nie obniża wynagrodzenia pracownika,
- nie generuje nadgodzin,
- powoduje brak dodatku nocnego za nieprzepracowaną godzinę.
To przykład sytuacji, gdzie technologia (RCP) musi iść w parze z prawem pracy – inaczej łatwo o błędy w rozliczeniach.
